Notatka prasowa z konferencji prasowej inaugurującej projekt
Rusza OCEAR. Nowe centrum edukacji klimatycznej dla przyszłych rolników
8 września 2026 r. w Zespole Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego im. Jadwigi Dziubińskiej w Zduńskiej Dąbrowie odbyła się konferencja inaugurująca projekt „Adaptacja terenu edukacyjnego Ogólnopolskiego Centrum Adaptacji Rolnictwa (OCEAR) do zmiany klimatu”. Projekt realizowany jest przez Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego im. Jadwigi Dziubińskiej w Zduńskiej Dąbrowie we współpracy z Fundacją na rzecz Rozwoju Polskiego Rolnictwa (FDPA) i jest współfinansowany z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027 oraz ze środków krajowych –ze środków budżetu państwa niepochodzących z budżetu środków europejskich.
Rolnictwo wobec nowych wyzwań
Eksperci uczestniczący w konferencji podkreślali, że skutki zmiany klimatu są już odczuwalne w polskich gospodarstwach. Coraz częstsze susze, gwałtowne opady, pogorszenie jakości gleb i wzrastająca zmienność warunków produkcji rolnej wymagają nowych kompetencji i nowych sposobów gospodarowania.
Jak wskazywała dr Agnieszka Bednarek z Uniwersytetu Łódzkiego, dane dotyczące stanu środowiska nie pozostawiają wątpliwości: „Problem suszy przestał być zjawiskiem incydentalnym. W wielu regionach Polski niedobory wody utrzymują się od lat, a rolnictwo coraz częściej doświadcza zarówno długotrwałych okresów bez opadów, jak i gwałtownych zjawisk pogodowych. Dlatego konieczne jest wdrażanie rozwiązań, które pozwolą zatrzymywać wodę w krajobrazie i ograniczać zanieczyszczenie wód.”
Prelegentka przedstawiła szereg rozwiązań opartych na przyrodzie, takich jak strefy ekotonowe, mokradła, oczka wodne, zadrzewienia śródpolne czy systemy biofiltracyjne, które jednocześnie poprawiają retencję, chronią glebę i wspierają bioróżnorodność.
Kampus jako żywe laboratorium
Uczestnicy konferencji mogli również zapoznać się z koncepcją przyszłego kampusu OCEAR, który powstanie na terenie szkoły w Zduńskiej Dąbrowie. W ramach projektu zostaną zrealizowane 22 elementy błękitno-zielonej infrastruktury, w tym ogrody deszczowe, zbiorniki retencyjne, biofiltry, zielone dachy i ściana denitryfikacyjna.
Dyrektor szkoły Stanisław Kosmowski podkreślał, że OCEAR ma stać się miejscem, gdzie teoria będzie bezpośrednio łączyć się z praktyką: „Chcemy stworzyć przestrzeń, w której uczniowie będą mogli obserwować działanie konkretnych rozwiązań adaptacyjnych i samodzielnie oceniać ich efekty. Najlepsza edukacja rolnicza odbywa się wtedy, gdy można zobaczyć rezultaty na własne oczy.”
Projekt ma pokazać, w jaki sposób rozwiązania stosowane już w Polsce i innych krajach mogą być wykorzystywane również w warunkach gospodarstw rodzinnych.
OCEAR: od edukacji do wdrożenia
Centralnym punktem konferencji było przedstawienie założeń OCEAR, który ma stać się miejscem praktycznej edukacji klimatycznej dla uczniów szkół rolniczych z całej Polski. Projekt zakłada połączenie infrastruktury demonstracyjnej z nowoczesnym programem edukacyjnym opartym na doświadczeniu i obserwacji rzeczywistych procesów zachodzących w środowisku.
Prezes Zarządu FDPA Monika Szymańska zwróciła uwagę, że współczesne rolnictwo potrzebuje nowych kompetencji:
„Nie wystarczy dziś wiedzieć, jak produkować żywność. Rolnik musi umieć ocenić ryzyko suszy i nadmiaru wody, analizować dane, chronić glebę, planować działania adaptacyjne i podejmować decyzje ograniczające ryzyko ekonomiczne. To właśnie takich kompetencji chcemy uczyć w OCEAR.”
Od projektu do realizacji
Podczas konferencji przedstawiono również założenia planowanych inwestycji w błękitno-zieloną infrastrukturę, które będą realizowane przez firmę FPP Enviro, wyłonioną w postępowaniu przetargowym. Za koncepcję i wdrożenie rozwiązań odpowiada zespół specjalizujący się w projektach adaptacji do zmian klimatu oraz rozwiązaniach opartych na przyrodzie.
„Projekt OCEAR pokazuje, że nowoczesna infrastruktura adaptacyjna może jednocześnie pełnić funkcje środowiskowe, edukacyjne i demonstracyjne. Chcemy stworzyć przestrzeń, która będzie realnym przykładem skutecznych działań adaptacyjnych dla rolnictwa” – podkreślił Robert Filipczuk, przedstawiciel FPP Enviro.
Korzyści dla całego kraju
OCEAR będzie oddziaływać znacznie szerzej niż tylko na uczniów szkoły w Zduńskiej Dąbrowie. W ramach projektu przewidziane są webinaria, konkursy, warsztaty praktyczne, materiały edukacyjne online oraz wirtualny spacer po kampusie umożliwiający poznawanie rozwiązań adaptacyjnych z każdego miejsca w Polsce.
Organizatorzy podkreślają, że inwestycja dotyczy nie tylko infrastruktury, ale przede wszystkim ludzi, którzy w najbliższych dekadach będą odpowiadać za funkcjonowanie polskiego rolnictwa. Celem projektu jest zwiększenie umiejętności związanych z ochroną gleby i wody, analizą ryzyka, wykorzystaniem nowych technologii oraz budowaniem odporności gospodarstw na skutki zmiany klimatu.
„OCEAR to inwestycja w przyszłość polskiego rolnictwa. Jeżeli chcemy, aby gospodarstwa były konkurencyjne i odporne na zmieniające się warunki środowiskowe, musimy już dziś wyposażyć młodych ludzi w odpowiednią wiedzę i praktyczne umiejętności” – podsumowała Monika Szymańska.
Projekt będzie realizowany do 2029 r. Docelowo OCEAR ma pełnić funkcję ogólnopolskiego centrum kompetencji, laboratorium praktycznych rozwiązań i platformy współpracy szkół rolniczych, wspierającej przygotowanie kolejnych pokoleń rolników do funkcjonowania w warunkach zmiany klimatu.
Prezes FDPA Monika Szymańska
Prezes FDPA Monika Szymańska
dr Agnieszka Bednarek, Katedra UNESCO Ekohydrologii i Ekologii Stosowanej, Instytut Ekologii i Ochrony Środowiska, Wydział Biologii i Ochrony Środowiska
Robert Filipczuk, FPP Enviro
Uczennica ZSCKR w Zduńskiej Dąbrowie
Zapisz się do naszego newslettera
i bądź na bieżąco!
Otrzymuj najnowsze informacje oraz praktyczne porady.